नवी दिल्ली : इस्राईल व इराण यांच्यात गेल्या दोन आठवड्यांपासून सुरु असलेल्या युद्धजन्य परिस्थितीनंतर अखेर युद्धविराम लागू झाला आहे. अमेरिका माजी अध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांच्या हस्तक्षेपानंतर २३ जून रोजी या युद्धविरामाची घोषणा करण्यात आली. २४ जूनपासून युद्धविराम प्रभावी असून आज (२५ जून) त्याला २४ तास पूर्ण होत आहेत.
१२ दिवसांच्या संघर्षानंतर युद्धविराम
१३ जूनपासून इस्राईलने इराणच्या परमाणु व लष्करी केंद्रांवर हल्ले सुरू केले होते. त्यानंतर इराणनेही प्रत्युत्तर दिले. या संघर्षात इराणमध्ये सुमारे ६०० हून अधिक नागरिक आणि लष्करी जवान मृत्युमुखी पडले, तर इस्राईलमध्ये २८ जणांचा मृत्यू झाल्याचे अहवाल सांगतात.
अमेरिकेचा हस्तक्षेप आणि युद्धविराम
२२ जून रोजी अमेरिकेने इराणच्या काही महत्वाच्या अणुऊर्जा प्रकल्पांवर हल्ले केले. त्यानंतरच डोनाल्ड ट्रम्प यांनी मध्यस्थी करत युद्धविरामाची घोषणा केली. अमेरिकेच्या म्हणण्यानुसार, इराणचा अणु कार्यक्रम “पूर्णतः निष्प्रभ” झाला आहे, मात्र खाजगी गुप्तचर संस्था सांगतात की तो फक्त काही काळासाठी थांबवण्यात आला आहे.
संयमी शांतता – पण धोका टळलेला नाही
युद्धविराम असूनही काही ठिकाणी किरकोळ तणाव जाणवतो आहे. संयुक्त राष्ट्रसंघ, युरोपीय देश आणि कतार या राष्ट्रांनी युद्धविरामाचे स्वागत केले असून, पुढील वाटाघाटींच्या आशा व्यक्त केल्या आहेत. दुसरीकडे, इराणच्या संसदेत IAEA (अंतरराष्ट्रीय अणुऊर्जा संस्था) सोबतचे सहकार्य थांबवण्याचा प्रस्ताव मंजूर झाला आहे, ज्यामुळे निरीक्षणाची प्रक्रिया अडथळ्यात येण्याची शक्यता आहे.
आंतरराष्ट्रीय प्रयत्नांना चालना
अमेरिकेचे विशेष दूत स्टीव्ह विटकॉफ पुढील आठवड्यात इराणबरोबर चर्चेला सुरुवात करणार आहेत. पश्चिम आशियात पुन्हा स्थैर्य निर्माण करण्यासाठी ही चर्चा निर्णायक ठरू शकते.
युद्धविराम सध्या लागू असून तणावाची स्थिती कायम आहे. जागतिक समुदायाचे लक्ष या संघर्षाच्या आगामी घडामोडींवर केंद्रित झाले आहे. शांततेसाठी ही संधी दोन्ही देशांनी साधावी, अशी अपेक्षा आहे.
